बेलबारी । मोरङको बेलबारी–१० स्थित माटीगाउँमा रहेको धिमाल सामुदायिक होमस्टेको प्रवर्द्धन तथा ग्रामीण पर्यटन विकासका विषयमा आयोजित अन्तरक्रिया कार्यक्रममा सहभागी पर्यटन विज्ञ तथा सरोकारवालाहरूले सामुदायिक पर्यटनले ग्रामीण अर्थतन्त्र रूपान्तरण गर्न सक्ने बताएका छन्।

कार्यक्रममा बोल्दै एक वक्ताले स्थानीय बासिन्दाको सक्रिय सहभागिता, संस्कृति संरक्षण र पर्यटकप्रति आत्मीय आतिथ्य नै माटीगाउँजस्ता गन्तव्यको विशेषता भएको उल्लेख गरिन्। उनले सामुदायिक पर्यटनले ग्रामीण क्षेत्रको आर्थिक, सामाजिक तथा सांस्कृतिक विकासमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउने बताइन्।

नेपाल गाउँ पर्यटन मञ्च (भिटोफ) नेपालका अध्यक्ष हरिशरण थपलियाले धिमाल समुदायले विकास गरेको होमस्टे अवधारणाको प्रशंसा गर्दै यसलाई गाउँ पर्यटनको वास्तविक नमुना भएको बताए। “धिमाल सामुदायिक होमस्टेले नेपालको सांस्कृतिक विविधतालाई उजागर गर्नुका साथै पर्यटकलाई अर्थपूर्ण र जीवन्त यात्रा अनुभव प्रदान गरेको छ,” उनले भने।

भिटोफ नेपालका पूर्वअध्यक्ष चित्रबहादुर गुरुङले ग्रामीण पर्यटनको दिगो विकासका लागि स्थानीय सरकार, पर्यटन संस्था र समुदायबीचको सहकार्य अपरिहार्य रहेको बताए। “माटीगाउँमा नेपालको उत्कृष्ट सांस्कृतिक पर्यटन गन्तव्य बन्ने पर्याप्त सम्भावना छ। यसका लागि सबै पक्षबीच समन्वय र सहकार्य आवश्यक छ,” उनले उल्लेख गरे।

त्यसैगरी, नेपाल ट्रेकिङ एजेन्सिज एसोसिएसन (टान) का कार्यसमिति सदस्य अम्बिर गुरुङले गाउँ पर्यटनका उत्पादनलाई राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटन सर्किटसँग जोड्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याए। “आजका पर्यटकहरू वास्तविक र मौलिक अनुभवको खोजीमा छन्। यस्ता सामुदायिक होमस्टेलाई राष्ट्रिय पर्यटन प्याकेज तथा प्रवर्द्धन अभियानमा समावेश गर्नुपर्छ,” उनले भने।

पर्यटन विज्ञ तथा भिटोफ नेपालका सल्लाहकार डा. आलोक शर्माले दिगो पर्यटन अभ्यासको महत्वबारे प्रकाश पार्दै संस्कृति संरक्षण, वातावरणीय सन्तुलन र स्थानीय समुदायलाई प्रत्यक्ष आर्थिक लाभ सुनिश्चित गर्नु नै दिगो पर्यटनको मूल उद्देश्य भएको बताए। “धिमाल सामुदायिक होमस्टेले यी तीनवटै पक्षलाई प्रभावकारी रूपमा सम्बोधन गरेको उत्कृष्ट उदाहरण प्रस्तुत गरेको छ,” उनले भने।

कार्यक्रममा सहभागीहरूले गन्तव्य प्रवर्द्धनका प्रभावकारी रणनीति, पर्यटन पूर्वाधार सुधार तथा पर्यटन क्षेत्रका विभिन्न सरोकारवालाबीच सहकार्य विस्तारका विषयमा समेत छलफल गरेका थिए। कार्यक्रमको अन्त्यमा धिमाल सामुदायिक होमस्टे तथा माटीगाउँलाई पूर्वी नेपालको विशिष्ट सांस्कृतिक तथा ग्रामीण पर्यटन गन्तव्यका रूपमा थप प्रवर्द्धन गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरिएको थियो।