काठमाडौं । नेपालको निजी क्षेत्रको प्रमुख आन्तरिक वायुसेवा प्रदायक यती एयरलाइन्सले पछिल्ला वर्षमा आफ्नो वित्तीय तथा व्यावसायिक अवस्था सुधार गर्दै लगेको छ। कम्पनीले सर्वसाधारणका लागि करिब २ अर्ब १० करोड रुपैयाँ बराबरको प्राथमिक सेयर (आईपीओ) निष्कासन गर्ने तयारी गरिरहेका बेला आर्थिक वर्ष २०२६ मा कम्पनीको व्यापार बढेर ५ अर्ब ४७ करोड ५० लाख रुपैयाँ पुगेको छ।

आर्थिक वर्ष २०२५ मा ५ अर्ब ३८ करोड ४० लाख रुपैयाँ आम्दानी गरेको कम्पनीको व्यापार २०२६ मा १.६९ प्रतिशतले बढेको हो। यसअघि आर्थिक वर्ष २०२२ मा ३ अर्ब ९२ करोड, २०२३ मा ३ अर्ब ७७ करोड ५० लाख र २०२४ मा ४ अर्ब २५ करोड ८० लाख रुपैयाँ आम्दानी गरेको थियो। यद्यपि, हवाई इन्धनको मूल्य तथा सञ्चालन खर्च बढ्दा कम्पनीको सञ्चालन नाफा दर ३३.०८ प्रतिशतबाट घटेर २९.५६ प्रतिशतमा झरेको छ।

नियामक निकायको नयाँ व्यवस्थाअनुसार कम्पनीले आफ्ना सम्पूर्ण डलर ऋणलाई नेपाली रुपैयाँमा रूपान्तरण गर्दा एकपटकका लागि ३२ करोड ७० लाख रुपैयाँ विदेशी विनिमय नोक्सानी बेहोर्नुपरेको थियो। यसका कारण खुद नाफा आर्थिक वर्ष २०२५ को ६४ करोड ८० लाख रुपैयाँबाट घटेर २०२६ मा १८ करोड १० लाख रुपैयाँमा सीमित भएको छ। तर ऋण नेपाली रुपैयाँमा रूपान्तरण भइसकेकाले आगामी दिनमा विनिमयदरको जोखिम घटेको कम्पनीको वित्तीय विश्लेषणमा उल्लेख छ।

कम्पनीले संस्थागत तथा निजी लगानीकर्तामार्फत २ अर्ब २७ करोड रुपैयाँ स्वपुँजी थप गरेको छ। यसबाट पुरानो ऋण चुक्ता गरिएपछि कम्पनीको ऋणभार घटेको छ। कुल ऋण र स्वपुँजीको अनुपात ३.१० गुणाबाट घटेर १.४९ गुणामा आएको छ भने ब्याज भुक्तानी क्षमता २.९८ गुणाबाट बढेर ३.५४ गुणा पुगेको छ। कम्पनीले विभिन्न बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट कुल ७ अर्ब ९८ करोड ७५ लाख रुपैयाँ ऋण लिएको छ।

यती एयरलाइन्सले हाल ७ वटा एटीआर ७२–५०० विमानमार्फत देशका प्रमुख तथा सुगम गन्तव्यमा नियमित उडान गर्दै आएको छ। कुल यात्रुको आधारमा कम्पनीको बजार हिस्सा करिब २२ देखि २३ प्रतिशत रहेको छ भने यात्रु अकुपेन्सी दर ८२ प्रतिशत पुगेको छ। कम्पनीले १८ वटा उडान मार्ग सञ्चालन गरे पनि काठमाडौं–पोखरा र काठमाडौं–विराटनगरसहित चार मुख्य मार्गबाट करिब ५१ प्रतिशत आम्दानी हुने भएकाले उडान मार्ग विविधीकरणलाई चुनौतीका रूपमा हेरिएको छ।

यती एयरलाइन्सले विमान मर्मतसम्भारसम्बन्धी एएमओ प्रमाणपत्र प्राप्त गरिसकेको छ। यसले आफ्ना विमानको मर्मतसम्भारसँगै अन्य वायुसेवा कम्पनीका विमानको मर्मतसम्बन्धी कामसमेत लिन सक्ने भएकाले थप आम्दानीको अवसर सिर्जना भएको छ। कम्पनीले २०२६ मा डीएससीआर १.८८ गुणा पुर्‍याएको छ, जुन अघिल्लो वर्षको १.१३ गुणाभन्दा सुधार हो।

यी वित्तीय सूचकका आधारमा इन्फोमेरिक्स क्रेडिट रेटिङ नेपालले यती एयरलाइन्सको ‘आईआरएन बीबीबी माइनस’ रेटिङ पुनः कायम गरेको छ। दीर्घकालीन बैंक सुविधालाई आईआरएन बीबीबी माइनस, अल्पकालीन बैंक सुविधालाई आईआरएन ए३ तथा दीर्घकालीन/अल्पकालीन बैंक सुविधालाई आईआरएन बीबीबी माइनस/ए३ रेटिङ प्रदान गरिएको छ। यद्यपि, इन्धनको मूल्य वृद्धि, तीव्र प्रतिस्पर्धा र भाडा बढाउन सीमित क्षमताका कारण आगामी दिनमा सञ्चालन नाफामा दबाब रहन सक्ने देखिएको छ।

आर्थिक वर्ष २०२६ मा हवाई भाडा वृद्धि भएपछि कम्पनीको निर्धारित उडान संख्या करिब ६ प्रतिशत र यात्रु संख्या करिब ९ प्रतिशतले घटेको छ। २०२३ को विमान दुर्घटनापछि घटेको बजार हिस्सा पछिल्ला वर्षमा दुई नयाँ विमान थपिएपछि र पर्यटन क्षेत्रमा सुधार आएपछि पुनः बढेको कम्पनीले जनाएको छ। प्रस्तावित करिब २ अर्ब १० करोड रुपैयाँको आईपीओबाट प्राप्त हुने पुँजीले ऋणभार घटाउँदै कम्पनीको पुँजी संरचना थप मजबुत बनाउने लक्ष्य राखिएको छ। सन् २००२ देखि सञ्चालनमा रहेको यती एयरलाइन्सले हाल नेपाली आन्तरिक हवाई बजारमा आफ्नो दोस्रो ठूलो प्रदायकको हैसियत कायम राखेको छ।