पर्सा। पर्साको पटेरवा–सुगौली क्षेत्रमा खटिएको प्रहरी गस्ती टोलीले मङ्गलबार साँझ ठूलो परिमाणमा लागुऔषध गाँजा बरामद गरेको छ। नियमित गस्तीका क्रममा शंका लागेर रोकिएको सवारीबाट १०४ किलो ३२५ ग्राम गाँजा फेला परेपछि सवारी चालकसहित दुई जनालाई नियन्त्रणमा लिएको प्रहरीले जनाएको छ।

घटना मिति २०८२/०८/१५ गते अन्दाजी १६:०० बजेतिर पटेरवा सुगौली गाउँपालिका–२, रङ्गपुर टाडी टोल नजिक भएको हो। इलाका प्रहरी कार्यालय पटेरवा सुगौलीबाट प्र.नि. प्रकाश थापाको नेतृत्वमा खटिएको टोलीले मनवातर्फबाट रङ्गपुरतर्फ आउँदै गरेको B AB 2398 नम्बरको मारुती सुजुकी सवारीलाई शंका लागी रोकेको थियो।

सवारी रोकेर जाँच गर्दा प्लास्टिकका १० वटा बोरा भेटिएका थिए। खोलि हेर्दा सबै बोरामा गाँजा भरिएको पुष्टि भएको प्रहरीले बताएको छ। यसरी ठूलो परिमाणको गाँजा एकैसाथ भेटिनु तस्करी नेटवर्क सक्रिय रहेको संकेतका रूपमा लिइएको छ।

बरामद गाँजाको तौल लिएपछि कुल १०४ किलो ३२५ ग्राम पुगेको प्रहरीले जनाएको छ। यो परिमाण व्यक्तिगत प्रयोग वा स्थानीय स्तरको सानो व्यापारभन्दा निकै माथिको, संगठित तस्करी स्तरको भएको प्रहरीको भनाइ छ।

प्रहरीले सवारी चालकसहित दुवै जनालाई तत्काल नियन्त्रणमा लिएको थियो। पक्राउ परेकाहरूमा—

भिम स्याङताङ, ३२ वर्ष, मकवानपुर भिमफेदी–८, धर्के–महावीर टोल

कुमार स्याङताङ, ३८ वर्ष, मकवानपुरगढी–१, आपटार टोल

दुवै जना एउटै जिल्लाका भएकाले तस्करीमा सामूहिक संलग्नता वा स्थानीय नेटवर्कबाट गाँजा ल्याइएको हुनसक्ने प्रारम्भिक अनुमान प्रहरीको रहेको छ। विस्तृत अनुसन्धान भइरहेको बताइन्छ।

घटना भएको स्थान पर्साको व्यस्त आवतजावत भएको मार्ग भएकाले प्रहरी चेकजाँच अपरिहार्य मानिँदै आएको छ। पछिल्लो समय यस क्षेत्रमा प्रहरीले निगरानी अझ कडा पारेको थियो, जसको नतिजा स्वरूप ठूलो सफलता हात लागेको प्रहरीले जनाएको छ।

प्रहरीका अनुसार पछिल्लो महिना सीमावर्ती क्षेत्रमा लागुऔषध ओसारपसार बढ्दो छ। यही कारण नियमित गस्ती, चेकपोस्ट, सवारी जाँच तथा शंकास्पद गतिविधिमा कडाइ अपनाइएको हो।

बरामद गरिएको गाँजा भारततर्फ लैजाने तयारी गरिएको हुनसक्ने शंका गरिएको छ। पर्साबाट भारततर्फ जोडिने विभिन्न मार्गहरू तस्करी समूहलाई सहज हुने भएकाले उनीहरूले बारम्बार यो रुट प्रयोग गर्ने गरेको अधिकारीहरूको भनाइ छ।

१० बोरा गाँजा एकै पटक ढुवानी गर्न सवारी प्रयोग भएको पाइँदा यसमा ठूलो नेटवर्क संलग्न हुनसक्ने संकेत प्रहरीको छ। यस कारण घटनालाई सामान्य ओसारपसारभन्दा ठूलो तस्करी प्रयोजनाका रूपमा लिइएको छ।

दुवै अभियुक्तलाई आवश्यक कारबाहीका लागि जिल्ला प्रहरी कार्यालय पर्सा पठाइएको छ। त्यहाँबाट मुद्दा दर्ता हुँदै अदालत प्रक्रियासमेत अघि बढाइनेछ।

यसरी ठूलो परिमाणमा गाँजा बरामद भएपछि प्रहरीले यसको स्रोत, गन्तव्य, संलग्न अन्य व्यक्तिहरू तथा नेटवर्कबारे विशेष अनुसन्धान प्रक्रिया अघि बढाएको छ।

नेपालमा लागुऔषध दुव्र्यसन र तस्करी पछिल्लो समय चुनौतीपूर्ण बन्दै गएको छ। विशेषगरी गाँजा, चरेस, ब्राउनसुगरलगायतका पदार्थहरू सीमाक्षेत्र हुँदै ओसारपसार हुने गरेको तथ्यांकले देखाउँछ।

स्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार दीर्घकालीन रूपमा गाँजा प्रयोगले मानसिक तथा शारीरिक दुवै पक्षमा नकारात्मक असर पार्छ। स्मरणशक्ति कमजोर हुनु, निर्णय क्षमता घट्नु, ध्यान केन्द्रित गर्न समस्या हुनु जस्ता प्रभावहरू देखापर्न सक्छन्।

युवा उमेरमै गाँजा प्रयोग गर्नेहरूमा पढाइ–लेखाइमा कमजोरी, व्यवहारगत परिवर्तन, तथा भविष्य प्रति निराशा देखिने सम्भावना बढी हुन्छ। दुव्र्यसनलाई परिवार र समाजले वहन गर्नुपर्ने ठूलो बोझका रूपमा विज्ञहरूले व्याख्या गरेका छन्।

फोक्सो र सासप्रश्वास सम्बन्धी समस्या, मुटुको जोखिम, तथा दीर्घकालीन मानसिक तनावसम्म गाँजाको दुव्र्यसनले निम्त्याउने चिकित्सकहरू बताउँछन्।

सामाजिक रूपमा लागूऔषधले अपराधका अन्य रूपहरूलाई पनि जन्म दिने भएकाले यसको नियन्त्रण अत्यावश्यक रहेको सुरक्षा निकायको धारणा छ। चोरी, लुटपाट, हिंसा तथा असामाजिक क्रियाकलापहरू दुव्र्यसनसँग सिधै रूपमा जोडिने गरेका उदाहरणहरू पनि धेरै छन्।

नेपालमा लागुऔषध अपराधमा संलग्न व्यक्तिलाई कानुनले कडी सजाय तोकेको छ। दोषी प्रमाणित भएमा लामो कारावास सजाय तथा जरिवाना लाग्नसक्छ, साथै सम्पत्ति जफतसम्मको प्रक्रिया लागू हुनसक्छ।

यस घटनाबाट प्राप्त जानकारी आगामी दिनमा तस्करी नियन्त्रणमा सहयोग पुग्ने प्रहरीको अपेक्षा छ। नियमित गस्ती र निगरानीले नेटवर्क तोड्न मद्दत पुग्ने विश्वास व्यक्त गरिएको छ।

स्थानीयवासीहरूले पनि पछिल्लो समय प्रहरीले कडाइ अपनाएकोमा सकारात्मक प्रतिक्रिया दिएको प्रहरीले जनाएको छ। नियमित चेकजाँच तथा सुरक्षा सतर्कताले अपराध गतिविधि न्यूनिकरणमा सहयोग पुगेको उनीहरूको भनाइ छ।

फेला परेको गाँजा, नियन्त्रणमा लिइएको सवारी तथा दुवै व्यक्तिहरू अहिले प्रहरी हिरासतमा रहेका छन्। अनुसन्धान सकिएको केही समय पश्चात् थप विवरण सार्वजनिक गर्ने तयारी प्रहरीले गरेको छ।

यसरी १०४ किलोभन्दा बढी गाँजा एकै पटक बरामद हुनु पर्सा जिल्लाको पछिल्लो समयकै ठूलो सफलतामध्ये एक भएको प्रहरी स्रोतहरू बताउँछन्। सुरक्षा निकायहरूले यस्ता अभियानलाई अझ सशक्त बनाउने बताएका छन्।